Jak tomografia CBCT jest wykorzystywana w leczeniu zębów?
Diagnostyka obrazowa jest podstawą wielu procedur stomatologicznych. Obok standardowych zdjęć rentgenowskich (RTG) w gabinetach wykorzystywana jest również tomografia komputerowa wiązki stożkowej, znana jako CBCT (z ang. Cone Beam Computed Tomography). Jest to specjalistyczne badanie radiologiczne, które pozwala na uzyskanie trójwymiarowego obrazu struktur twarzoczaszki.
Czym badanie CBCT różni się od pantomogramu?
Podstawową różnicą między tymi badaniami jest liczba wymiarów. Pantomogram (zdjęcie panoramiczne) jest badaniem dwuwymiarowym (2D). Przedstawia on wszystkie zęby, żuchwę i szczękę na jednej, płaskiej kliszy. Jest to obraz ogólny, na którym poszczególne struktury anatomiczne nakładają się na siebie. Tomografia CBCT jest natomiast badaniem trójwymiarowym (3D). Umożliwia ona lekarzowi obejrzenie analizowanego obszaru (np. pojedynczego zęba, fragmentu kości lub całej szczęki) w dowolnym przekroju, bez nakładania się obrazów. Daje to wgląd w przestrzenne ułożenie korzeni, przebieg nerwów czy rzeczywistą grubość kości, co jest podstawą precyzyjnego planowania leczenia. Jest to standard, z którego korzysta współczesna stomatologia w Gliwicach.
Kiedy wykorzystuje się tomografię CBCT?
Badanie CBCT nie jest zlecane rutynowo przy każdej wizycie. Ze względu na swoje szczegółowe możliwości obrazowania jest ono wykorzystywane w konkretnych, uzasadnionych medycznie przypadkach. Główne obszary zastosowania to:
- implantologia – do oceny ilości i jakości kości w miejscu planowanego implantu oraz do precyzyjnego zlokalizowania struktur anatomicznych (np. nerwu zębodołowego dolnego),
- endodoncja (leczenie kanałowe) – szczególnie w skomplikowanych przypadkach, do lokalizacji dodatkowych lub nietypowo zakrzywionych kanałów korzeniowych oraz w diagnostyce niepowodzeń wcześniejszego leczenia,
- chirurgia stomatologiczna – do oceny położenia zębów zatrzymanych (np. ósemek) i ich relacji względem sąsiednich struktur.
Jak przebiega badanie tomograficzne zębów?
Samo badanie CBCT jest procedurą nieinwazyjną i szybką. Zazwyczaj trwa od kilku do kilkunastu sekund. Pacjent staje lub siada w urządzeniu, a głowica aparatu wykonuje jeden obrót wokół jego głowy. W tym czasie emitowana jest wiązka promieniowania w kształcie stożka, która zbiera dane. Pacjent proszony jest jedynie o pozostanie w bezruchu przez cały czas trwania obrotu głowicy. Wynikiem badania jest cyfrowy plik, który lekarz może analizować na komputerze, tworząc dowolne przekroje anatomiczne. W przeciwieństwie do klasycznej tomografii medycznej, dawka promieniowania jest tu znacznie niższa. Badanie nie wymaga od pacjenta specjalnych przygotowań.
Najważniejsze informacje o tomografii CBCT w stomatologii
- Badanie CBCT dostarcza trójwymiarowego obrazu zębów i kości.
- Jest znacznie bardziej szczegółowe niż standardowy pantomogram (2D).
- Wykorzystuje się je głównie w implantologii, endodoncji i chirurgii.
- Umożliwia precyzyjną ocenę anatomii, np. grubości kości czy przebiegu nerwów.
- Procedura badania jest szybka i nieinwazyjna.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Czy badanie CBCT jest bezpieczne?
Tomografia CBCT wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie, jednak jest to dawka wielokrotnie niższa niż w przypadku klasycznej tomografii komputerowej używanej w medycynie ogólnej. Jest to badanie wykonywane wyłącznie na podstawie uzasadnionego skierowania lekarskiego.
Czy do badania CBCT trzeba się specjalnie przygotować?
Nie. Badanie nie wymaga bycia na czczo. Bezpośrednio przed badaniem należy jedynie zdjąć wszelkie metalowe elementy z okolicy głowy i szyi (np. kolczyki, naszyjniki, wyjmowane protezy zębowe), ponieważ mogą one powodować zakłócenia na obrazie.
Czym CBCT różni się od "zwykłej" tomografii komputerowej?
Główną różnicą jest kształt wiązki promieniowania (stożkowa w CBCT, wachlarzowata w TK) oraz czas badania. CBCT jest badaniem dedykowanym stomatologii, skupionym na tkankach twardych (kość, zęby) i wiąże się ze znacznie niższą dawką promieniowania niż medyczna TK.
